Το ΕΚΚΕ είναι το μοναδικό δημόσιο ερευνητικό ίδρυμα στην Ελλάδα που είναι αφιερωμένο στις κοινωνικές επιστήμες. Είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου που εποπτεύεται από τη ΓΓΕΚ του Υπουργείου Ανάπτυξης. Το ΕΚΚΕ διεξάγει κοινωνική και πολιτική έρευνα για την ελληνική κοινωνία, σε συνάφεια με το σχετικό ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο, με έμφαση σε πεδία όπως η κοινωνική πολιτική, η πολιτική επιστήμη, η κοινωνιολογία, η ανθρωπογεωγραφία, η κοινωνική ανθρωπολογία, η μετανάστευση, οι αστικές σπουδές, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η δημογραφία και η οικογένεια. Η έρευνα διεξάγεται στα δύο ινστιτούτα του: το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών και το Ινστιτούτο Πολιτικών Ερευνών.