Wat zijn effectieve kenmerken van formatief toetsen? Een review van 25 jaar onderzoek.

Toetsen hebben een enorme impact op het leren en de motivatie van lerenden. Ook bepalen toetsen in hoge mate hoe wordt geleerd. Eerdere studies hebben aangetoond dat de klassieke summatieve functie van toetsing gericht op afsluiting en certificering niet meer toereikend is om kwaliteit van (een leven lang) leren te borgen. Ook stimuleren deze toetsen onvoldoende de verantwoordelijkheid van lerenden. Vanuit wetenschappelijk en maatschappelijk perspectief is veel bewijs voorhanden dat formatief toetsen het leren positief beïnvloedt. Dit bewijs is echter nog niet systematisch in kaart gebracht op basis van recente theoretische inzichten over formatief toetsen. Ook bereiken onderzoeksresultaten onvoldoende de praktijk blijkend uit de vele vragen die het onderwijsveld nog heeft over de implementatie van effectieve vormen van toetsing. Doel van deze reviewstudie is op basis van een analyse van 1500 eerder verschenen studies over formatief toetsen de effectieve kenmerken van formatief toetsen in kaart te brengen. Om deze doelstelling te bereiken zal een onderzoeksteam met ruime toetsexpertise én binding met de onderwijspraktijk in vier onderzoeksfasen de reviewstudie uitvoeren: 1) selectie van studies uit en het ontwikkelen van een analyse-instrument op basis van een actueel theoretisch kader; 2) analyse en beschrijven van de geselecteerde studies; 3) validatie van reviewuitkomsten met toetsexperts en werkveld en 4) disseminatie in de vorm van een wetenschappelijke en publieksvriendelijke publicatie, de organisatie van een mini-conferentie en het ontwerp van een pamflet ?Formatief toetsen in het onderwijs?. Tevens worden enkele aanbevelingen geformuleerd voor de professionele ontwikkeling van onderwijsgevenden in formatief toetsen.