Total, bioavailable and free 25-hydroxyvitamin D in transgenders before and after cross-sex hormone treatment

Vitamine D-deficiëntie en in het algemeen de vitamine D-status wordt vastgesteld door meting van de serumspiegel van 25-hydroxyvitamine D (25(OH)D). In de circulatie is 25(OH)D grotendeels gebonden aan vitamine D-bindend eiwit (DBP) en aan albumine. De vrije fractie bestaat uit minder dan 1 procent van het totaal. Men neemt aan dat de vrije fractie de metabool actieve fractie is. De 25(OH)D concentratie wordt bij voorkeur gemeten met massaspectrometrie. Vitamine D-bindend eiwit en vrij 25(OH)D kunnen gemeten worden met radio-immuno-assays. DBP wordt beïnvloed door hormonen, met name oestrogeen en testosteron. Deze hebben daardoor ook invloed op de totale gemeten 25(OH)D-spiegel, maar minder op de vrije spiegel. Dit is bijvoorbeeld van belang voor het vaststellen van de vitamine D-status in de zwangerschap wanneer de oestrogeenspiegel hoog is. Bij een transgender is er een discrepantie tussen de somatische sexuele differentiatie en het ervaren geslacht. Vele transgenders worden behandeld met hormonen van het andere geslacht, cross-sex hormoonbehandeling. Een dergelijke behandeling heeft vele effecten op de stofwisseling, en met name ook op vitamine D-bindend eiwit, en daardoor ook op de totale 25(OH)D-concentratie. Deze spiegels kunnen stijgen bij oestrogeenbehandeling en dalen bij testosteronbehandeling. Transgenders vormen daardoor een uniek model om gestandaardiseerd de effecten van geslachtshormonen op de vitamine D-stofwisseling te onderzoeken. Bij het voorgestelde onderzoek worden de verschillende 25(OH)D fracties en DBP bepaald bij man-vrouw en vrouw-man transgenders vóór de hormoonbehandeling en 3 maanden na de start. Op deze manier hopen we te weten te komen in hoeverre totaal 25(OH)D en de verschillende fracties veranderen door oestrogeen en testosteron. Het materiaal is al aanwezig in de vriezer en transgenders van wie materiaal aanwezig is hebben al toestemming gegeven voor verder onderzoek. De resultaten van dit onderzoek zijn ook van belang voor andere groepen bij wie de oestrogeen- (of testosteron-) status ingrijpend wijzigt, zoals zwangeren.