Denekamp-De Borchert, De archeologie van Oost-Nederland in de overgang van de Late IJzertijd naar de Romeinse tijd

In 1972/3 groef de toenmalige Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) bij de Borchert (tegenwoordig een woonwijk) resten op van een nederzetting uit de Late IJzertijd/Romeinse tijd. Toendertijd betrof het een uniek onderzoek. Niet alleen was het de eerste keer dat in Oost-Nederland een grootschalige opgraving plaatsvond, ook sporen uit deze periode waren nog vrijwel niet bekend. Bovendien openbaarden zich diverse bodemkundige fenomenen die grote potentie hadden voor landschappelijk onderzoek zoals de aanwezigheid van stuiflagen, akkersporen en een veen dat bemonsterd is ten behoeve van palynologisch onderzoek.Vergelijke vondstomstandigheden zijn daarna niet meer aangetroffen bij opgravingen in Oost-Nederland. Hoewel sindsdien het onderzoek in Oost-Nederland niet heeft stil gestaan neemt de opgraving nog steeds een bijzondere positie in. In tegenstelling tot andere grootschalige opgravingen (Deventer-Colmschate, Raalte-Raan, Heeten-Hordelman/Telgen, Borne-Zuidesch/Grutterskamp) zijn bij De Borchert zowel sporen uit de IJzertijd als Romeinse tijd aangetroffen. Dit biedt bijzondere mogelijkheden om de ontwikkeling van de nederzetting en materiele cultuur in een vergelijkend kader te plaatsen. De resultaten van dit project kunnen daarmee een belangrijke aanvulling vormen op de huidige stand van kennis. Bovendien blijft De Borchert binnen de archeologie van Twente nog steeds de meest omvangrijke en aansprekende opgraving. Dit biedt niet alleen mogelijkheden tot publieksbereik (35 jaar na dato!), het schept ook verplichtingen. In het onderzoeksvoorstel wordt ingezet op de integrale uitwerking van de sporen en structuren en een uitwerking van een deel van de vondsten. Deze uitwerking heeft tot doel om een beter inzicht te verkrijgen (op het terrein van nederzettingsontwikkeling en materiele cultuur) in twee voor Oost-Nederland belangrijke transformatieprocessen: de overgang naar de Late Ijzertijd en de overgang naar de Romeinse tijd gedurende de 2e eeuw n.Chr. Daarnaast beoogt het project de ontwikkeling van een methodiek teneinde de bodemkundge en fysisch-geografische informatie over oud-onderzoek te optimaliseren. Tenslotte bieden de resultaten goede aanknopingspunten voor een programma gericht op de vertaling van de gegevens richting een breed publiek.